Excel-tips

Verticaal zoeken in Excel (VERT.ZOEKEN / VLOOKUP): zo werkt het

wo 17 junBijgewerkt ma 5 okt5 min lezen

Dit artikel is gebaseerd op de Nederlandse versie van Excel. Gebruik je de Engelse versie? De functie heet daar VLOOKUP in plaats van VERT.ZOEKEN, en je gebruikt komma's in plaats van puntkomma's. Bij elk onderdeel staat de Engelse variant erbij.

Kort antwoord: verticaal zoeken in Excel doe je met de functie VERT.ZOEKEN (EN: VLOOKUP). Met =VERT.ZOEKEN(D2;A:B;2;0) zoekt Excel de waarde uit D2 op in kolom A en geeft de bijbehorende waarde uit de tweede kolom (B) terug. De 0 aan het eind zorgt voor een exacte overeenkomst.

Wat is verticaal zoeken?

Verticaal zoeken betekent dat Excel een kolom van boven naar beneden doorzoekt tot hij de juiste waarde vindt, en dan uit dezelfde rij een waarde uit een andere kolom teruggeeft. Zo zoek je automatisch een prijs op bij een artikelcode, een naam bij een personeelsnummer of een afdeling bij een medewerker. Het is een van de meest gebruikte functies in Excel.

De opbouw van de formule

NL: =VERT.ZOEKEN(zoekwaarde; tabelmatrix; kolomindex_getal; [benaderen])
EN: =VLOOKUP(lookup_value, table_array, col_index_num, [range_lookup])
  • Zoekwaarde: wat je zoekt, bijvoorbeeld een artikelnummer of naam

  • Tabelmatrix: het bereik waarin je zoekt. De zoekwaarde moet in de eerste kolom van dit bereik staan.

  • Kolomindex_getal: het nummer van de kolom binnen de tabelmatrix waaruit je de waarde terug wilt

  • Benaderen: gebruik 0 of ONWAAR (EN: FALSE) voor een exacte overeenkomst

Voorbeeld stap voor stap: een prijs opzoeken

Stel je hebt een productlijst met de artikelcode in kolom A, de omschrijving in kolom B en de prijs in kolom C (rij 2 tot en met 100). In cel F2 typ je een artikelcode, en in G2 wil je de prijs zien.

  1. Klik in cel G2 en typ =VERT.ZOEKEN(

  2. Klik op F2 (de zoekwaarde) en typ een puntkomma

  3. Selecteer het bereik A2:C100, druk op F4 om het vast te zetten ($A$2:$C$100) en typ een puntkomma

  4. Typ 3, want de prijs staat in de derde kolom van het bereik, en een puntkomma

  5. Typ 0 voor een exacte overeenkomst, sluit af met ) en druk op Enter

=VERT.ZOEKEN(F2;$A$2:$C$100;3;0)

Door de dollartekens blijft het bereik op zijn plek als je de formule naar beneden kopieert.

Exacte of benaderende overeenkomst?

In bijna alle gevallen wil je een exacte overeenkomst (0). Een benaderende overeenkomst (1 of WAAR) is alleen bedoeld voor schalen, zoals een kortingstabel of belastingschijven: Excel zoekt dan de grootste waarde die kleiner of gelijk is aan de zoekwaarde. De eerste kolom moet daarvoor oplopend gesorteerd zijn. Laat je het vierde argument weg, dan kiest Excel standaard voor benaderen. Dat is de bron van veel onverwachte uitkomsten.

Verticaal zoeken in een ander werkblad

Staat de tabel op een ander tabblad, bijvoorbeeld Producten, dan selecteer je tijdens het typen gewoon het bereik op dat tabblad. Excel maakt er dan dit van:

=VERT.ZOEKEN(F2;Producten!$A$2:$C$100;3;0)

Werk je met een Excel-tabel (Ctrl+T), dan kun je ook de tabelnaam gebruiken, bijvoorbeeld =VERT.ZOEKEN(F2;Producten;3;0). Het bereik groeit dan automatisch mee met nieuwe rijen.

#N/B voorkomen of netjes afvangen

#N/B (EN: #N/A) betekent dat Excel de zoekwaarde niet kan vinden. Wil je in dat geval een lege cel of een eigen tekst tonen? Gebruik dan ALS.NB:

=ALS.NB(VERT.ZOEKEN(F2;$A$2:$C$100;3;0);"Niet gevonden")

Veelgemaakte fouten

Spaties of getallen als tekst

Een extra spatie achter een code, of een getal dat als tekst is opgeslagen, zorgt voor #N/B terwijl de waarde er wel lijkt te staan. Verwijder spaties met SPATIES.WISSEN en zet tekstgetallen om via het waarschuwingsdriehoekje > Converteren naar getal.

Verkeerde kolomindex

De kolomindex telt vanaf de eerste kolom van je tabelmatrix, niet vanaf kolom A van het werkblad. Begint je bereik in kolom C, dan is kolom C nummer 1.

De zoekwaarde staat niet in de eerste kolom

VERT.ZOEKEN kan alleen naar rechts zoeken. Staat de waarde die je terug wilt links van de zoekkolom, gebruik dan INDEX en VERGELIJKEN of X.ZOEKEN.

Bereik niet vastgezet

Kopieer je de formule zonder dollartekens, dan schuift het bereik mee en vindt Excel onderaan de lijst niets meer. Zet het bereik vast met F4.

VERT.ZOEKEN of X.ZOEKEN?

In Microsoft 365 en Excel 2021 en nieuwer is X.ZOEKEN (EN: XLOOKUP) beschikbaar. Die kan ook naar links zoeken, heeft geen kolomnummer nodig, zoekt standaard exact en heeft een ingebouwde melding als er niets gevonden wordt. VERT.ZOEKEN werkt in alle Excel-versies en staat nog in veel bestaande bestanden, dus het is goed om beide te kennen.

Wanneer gebruik je verticaal zoeken?

  • Prijzen of omschrijvingen opzoeken bij een artikelcode

  • Klantgegevens koppelen aan facturen of orders

  • Gegevens uit twee lijsten samenvoegen, bijvoorbeeld een export uit twee systemen

  • Een korting of tarief bepalen uit een staffel (met benaderen)

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen verticaal zoeken en VERT.ZOEKEN?

Geen: verticaal zoeken is de omschrijving, VERT.ZOEKEN is de naam van de functie in de Nederlandse Excel. In de Engelse Excel heet hij VLOOKUP.

Waarom geeft VERT.ZOEKEN #N/B terwijl de waarde er staat?

Meestal door een spatie, een getal dat als tekst is opgeslagen, of omdat de zoekwaarde niet in de eerste kolom van het bereik staat. Controleer die drie dingen eerst.

Kan ik met VERT.ZOEKEN naar links zoeken?

Nee. Gebruik daarvoor X.ZOEKEN of de combinatie INDEX en VERGELIJKEN.

Bestaat er ook horizontaal zoeken?

Ja: HORIZ.ZOEKEN (EN: HLOOKUP) zoekt in de bovenste rij van een tabel en geeft een waarde uit een rij eronder terug. X.ZOEKEN kan beide richtingen aan.

Verticaal zoeken in de praktijk oefenen?

VERT.ZOEKEN, X.ZOEKEN en andere opzoekfuncties komen uitgebreid aan bod in de cursus Excel Functies en Formules. Begin je net met Excel, start dan met de Excel Basis cursus.

Wil je hier beter in worden?